Trong giai đoạn học đi (khoảng 9-16 tháng tuổi), hiện tượng bé đột nhiên lười ăn là khá bình thường. Lúc này, do có rất nhiều thứ mới lạ xung quanh để khám phá nên các bé thường ít chịu ngồi yên và ăn ngoan như trước.

Sự kiện

Giai đoạn này, bé cũng trở nên năng động và có thể xuất hiện dấu hiệu bị giảm cân hoặc chậm tăng cân. Nguyên nhân là do lượng thức ăn hàng ngày không đủ so với nhu cầu hoạt động của bé; thậm chí, nhiều bé còn mải chơi đến mức không có cảm giác đói.Để duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng cho bé, cha mẹ nên lưu ý một số điểm sau:

- Duy trì 4-5 bữa, gồm cả bữa chính và bữa phụ trong một ngày, đảm bảo bé đủ năng lượng vui chơi và phát triển. Nếu bé lười ăn, bạn nên giảm bớt lượng nước hoa quả, tránh cho bé uống nước hoa quả hoặc sữa trước giờ ăn.

Trong giai đoạn học đi (khoảng 9-16 tháng tuổi), hiện tượng bé đột nhiên lười ăn là khá bình thường

- Nên tuân thủ giờ giấc ăn uống ở bé. Ngay cả khi bé không đói hoặc không muốn ăn, bé cũng cần tuân thủ lịch ăn từ cha mẹ. Việc ăn uống theo thời gian biểu sẽ ngăn ngừa được chứng rối loạn tiêu hóa, phòng tránh hiện tượng béo phì cho các bé sau này.

- Việc ăn uống ở bé là khác nhau, có ngày bé ăn được rất ít nhưng cũng có ngày, bé ăn được nhiều hơn. Do đó, cha mẹ không nên bắt ép nếu một vài bữa bé tỏ ra lười ăn; thay vào đấy, nên cho bé ăn uống theo đúng nhu cầu riêng.

- Việc đa dạng thức ăn cũng có tác dụng kích thích bé ngon miệng.

- Do khả năng tập trung ở các bé ngắn nên bé khó ngồi yên một chỗ để ăn. Để ứng phó với điều này, cha mẹ nên kiên nhẫn và bình tĩnh, tránh cáu giận vì điều đó sẽ khiến bé hoảng sợ, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, bạn cũng nên thường xuyên kiểm tra cân nặng và chiều cao tương ứng với độ tuổi của bé. Nếu có trục trặc trong quá trình phát triển của con, bạn nên trao đổi sớm với bác sĩ.Theo Phương Thảo

“Chiến lược” cho bé lười ăn

Bé lười ăn là vấn đề của mọi gia đình hiện đại. Mỗi ngày, các ông bố bà mẹ mất không biết bao thời gian và công sức chỉ để dỗ bé ăn vài bình sữa hay bát cháo. Bữa ăn của bé dường như là cuộc vật lộn của… cả gia đình. Làm sao để việc ăn không còn là nỗi “kinh hoàng” của bé và bố mẹ? Có những cách nào để các bé nhà ta hay ăn chóng lớn hơn đây?

Khi bé đã chán ăn, các bà mẹ không nên tiếp tục ép, điều đó sẽ khiến bé có những phản ứng lạiKhông ép bé

Kinh nghiệm của nhiều bà mẹ có kinh nghiệm cho thấy rằng nếu bạn ép bé ăn, bé sẽ nghĩ ra rất nhiều chiêu để “dọa” mẹ hoặc phản ứng lại mẹ. Cách nguy hiểm nhất mà nhiều bé sử dụng là nôn hay trớ ra thức ăn. Tất nhiên, không phải bé nào cũng cố ý làm điều này. Nhiều khi bé cũng không nhận thức rằng  bé cố tình làm như vậy để không phải ăn nữa. Đó là một phản ứng tâm lý mà bé thấy thành công, sẽ áp dụng tiếp.

Khi chúng ta ép con, bé sẽ thấy việc ăn thật là khổ, là cực hình, mà chả ai lại chào đón một cực hình cả. Khi người lớn chúng ta không muốn ăn, ai đó cứ ép chúng ta, thậm chí ấn vào miệng thì sẽ như thế nào? Việc ăn đó sẽ chả ngon lành gì, lại còn “ăn” thêm vào dạ dày bao nhiêu bực mình, ức chế, khó chịu nữa. Và một khi bé đã coi việc ăn là cực hình, nhìn thấy bát cháo là sợ, thì chuyện bé chán ăn, biếng ăn “trường kỳ” là điều dễ hiểu.

Với một số gia đình, vấn đề nhiều khi không phải là bé lười ăn mà là bố mẹ mắc bệnh… ép con ăn. Thậm chí có trường hợp con béo phì mà bố mẹ vẫn luôn ca bài ca: con tôi không ăn được mấy. Phải ép nó mới ăn một chút!

Không nên kéo quá dài thời gian

Nhiều bé ăn từ sáng đến trưa mới xong, ăn trưa kéo dài đến chiều. Cả ngày cứ thế toàn là ăn, mà có nhiều nhặn gì đâu. Bố mẹ mỏi mệt là bé thì cũng chán ngán không kém. Phải xác định thời gian cho bé, mỗi bữa ăn chỉ nên dưới 30 phút, sau đó thì sẽ không ăn nữa. Nếu bé ăn ít quá thì sau đó có thể bổ sung cho bé sữa chua, hoa quả hoặc những thức ăn có chất dinh dưỡng khác.

Nhật ký măm măm

Dành cho bé một cuốn nhật ký, hoặc một phần cuốn nhật ký, để viết về việc măm măm của bé. Ngày hôm nay bé ăn món gì? Ăn được bao nhiêu? Mất bao nhiêu thời gian? Các cách đã sử dụng để dỗ bé ăn? Bé hứng thú với món gì nhất? Hãy theo dõi hàng ngày và ghi đều đặn vào sổ nhật ký. Bạn sẽ biết nhiều về “phong cách măm măm” của bé và áp dụng chiến lược phù hợp .

Cách này khá hữu ích, tuy nhiên hơi mất thời gian. Nếu bạn áp dụng, hãy giữ gìn cuốn sổ cho con đến khi lớn lên nhé, khỏi nói con bạn sẽ cảm động đến nhường nào.

Cho ăn khi bé ngủ

Cho bé ăn khi ngủ cũng là giải pháp đỡ tốn thời gian mà ông bà, bố mẹ không phải hò hét

Nghe có vẻ buồn cười, nhưng tôi đã gặp rất nhiều người sử dụng cách này. Khi bé bắt đầu ngủ say, đặt bé nằm xuống và cho bình sữa vào miệng bé, hay đút bột, bé cứ thế mà ăn, vừa ăn, vừa ngủ. Không cần phải hò hét, chơi đủ trò hay đi khắp nơi để bé ăn, cách này thật nhẹ nhàng và tiết kiệm thời gian.

Điều quan trọng nhất là: Bé nhà bạn có ăn khi ngủ không? Ít ra bạn hãy thử một lần cho biết nhé.

Bỏ đói một trận

Cách này nghe ra có vẻ… dã man. Mới nghe các ông bố bà mẹ hẳn đã rùng mình. Làm sao làm thế với con được. Lỡ nó có làm sao? Rồi con lại không béo lên được. Con mình suy dinh dưỡng mất…

Các bậc bố mẹ đáng kính mọi chuyện chẳng nghiêm trọng đến vậy đâu. Nhất là với bé nhà bạn. Chả có đứa trẻ nào muốn chết đói cả. Nếu bé đói, cơ thể bé ngay lập tức sẽ đòi hỏi. Bé sẽ hăm hở lao vào ăn ngay, đâu cần bạn ép. Cái hay nhất của việc cho bé bỏ một bữa là bé sẽ rất đói bữa tiếp theo, bé sẽ ăn rất ngon lành và hứng thú mà bạn chả cần tốn thời gian năn nỉ gì.  Bé sẽ ý thức được rằng được ăn thật là sung sướng, không phải là cực hình như bé có thể nghĩ. Sao bạn không thử xem?

Ăn là… ăn: Không tivi, không đi rong, không bày trò

Chuyện bố mẹ ông bà phải cho bé đi rong khắp nơi, thậm chí thuê xích lô cho bé lòng vòng, hay bật quảng cáo cho bé xem và cứ thế bón bón, rồi nghĩ đủ trò cho bé chơi để ăn, mỗi ngày mỗi kiểu… là chuyện quá thường xuyên ở phố.

Theo một số bà mẹ, việc này là không nên, vì bé chỉ chú tâm đến việc chơi, xem tivi hay nhìn ngắm mọi thứ, làm sao ăn thấy ngon được. Cũng như người  lớn thôi, nếu vừa ăn vừa xem tivi đọc báo, không bao giờ thấy ngon. Vậy mà rất nhiều bố mẹ ông bà lại tập cho các bé thói quen này, chiều chuộng mọi cách miễn sao cho bé ăn là được.

Cần phải luyện tập cho bé thói quen ăn uống có kỷ luật ngay từ bé

Phải đặt ra cho bé nguyên tắc ăn: Ăn là phải ăn tại bàn, ngồi trên ghế, ăn xong muốn đi đâu thì đi, chơi gì thì chơi. Nếu bé không chịu thì không ăn nữa, dù là cả những thứ bé rất thích. Và một điều quan trọng là cha mẹ hãy tạo ra một không khí vui vẻ cho bữa ăn của bé. Giờ ăn trở nên rất nhanh và nhẹ nhàng. Bé ngồi một chỗ, tập trung vào ăn hơn, do vậy ăn ngon miệng hơn và ăn được nhiều hơn.

Bé không biết ăn cơm là tại cha mẹ

Khi nhỏ thấy con ăn hay nôn, ọe, chị Trầm thường xay nhuyễn mọi thứ cho bé. Đến khi cu Bin hơn 3 tuổi, cho con đi học, chị Trầm mới lo lắng khi thấy tất cả các bạn trong lớp đều ăn cơm, mà con mình không thể nhai được miếng nào.

Chị Trầm (Ba Đình, Hà Nội) cho biết, cu Bin, con trai chị hiện giờ đã được 40 tháng tuổi nhưng vẫn chưa biết ăn cơm. Hồi bé, Bin hay ói nên chị thường phải xay nhuyễn mọi thứ, từ cháo, thịt, rau, đến hoa quả rồi mới dám cho con ăn. Khi Bin được 2 tuổi, chị cũng tập cho con ăn cơm, nhưng cu cậu nhất định nhè ra, có khi còn nôn ọe. Thấy vậy, chị Trầm lại tiếp tục cho con ăn cháo như cũ với ý nghĩ: “Thôi, con ăn gì cũng được, cốt là đủ chất. Sau này lớn, chán cháo, tự khắc sẽ thích ăn cơm”.

Vừa rồi, khi con bắt đầu đi học, chị Trầm mới té ngửa khi biết, ở lớp mẫu giáo của con, các cô chỉ cho ăn cơm chứ không ăn cháo nữa. Vì thế, trong khi tất cả các bạn khác ngồi xúc cơm ngon lành thì cậu con trai chị phải đánh vật nhai nhệu nhạo vài miếng rồi lại nôn ra, khóc lóc đòi về. Chị phải xin với cô cho cháu được ăn cháo một thời gian và nhờ cô rèn cho con tập ăn cơm.

Nhiều trẻ ăn cháo rất thụ động vì khẩu vị nhàm chán. Ảnh: Hoàng Hà.

Cũng có cậu con trai gần 3 tuổi mà vẫn chỉ ăn được cháo xay, chị Nhung (Từ Liêm, Hà Nội) lo lắng khi thấy con còi hơn hẳn các bạn cùng lứa.

Chị Nhung cho biết, vì bận công việc nên mọi việc cho con ăn uống đều do bà giúp việc đảm nhiệm. Để thuận tiện, mỗi ngày, chị thường nấu sẵn một nồi cháo trắng, rồi chuẩn bị các loại thức ăn như tôm, cá, thịt… để trong tủ lạnh, trước mỗi bữa, bà giúp việc chỉ cần trộn thức ăn vào cháo rồi đun nóng lên cho bé.

Gần đây, nghe bà giúp việc nói cu cậu lười ăn hơn, chị thử mua vài loại thuốc, thực phẩm chức năng kích thích ăn uống cho con nhưng thấy tình hình cũng không cải thiện. Tuần trước, khi cho con đi tiêm chủng, lúc cân, thấy con nửa năm vẫn chẳng lên được lạng nào, lại còi hơn hẳn các bạn cùng tuổi, chị mới cho cháu đi khám dinh dưỡng. Khi nghe bác sĩ hỏi: “Ngày bé ăn được mấy chén cơm”, chị ấp úng cho biết con vẫn ăn cháo xay và bị mắng ngay.

Nghe bác sĩ dẫn chứng một trường hợp bé 4 tuổi vẫn ăn mọi thứ xay, rồi không nhai bất cứ thứ gì, bây giờ, đi học cũng không cô giáo nào nhận, chị Nhung mới hốt hoảng và quyết tâm rèn cho bé ăn cơm.

“Bây giờ mình đang vất vả rèn cho con ăn cơm, hôm nào hai mẹ con cũng đánh vật với nhau”, chị Nhung thổ lộ.

Hiện nay, không ít trẻ, nhất là ở thành phố thường được cho ăn cháo quá lâu.

Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm, Viện phó Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho biết, trẻ 3 tuổi mà vẫn chưa ăn được cơm là quá muộn và điều này không tốt cho sự phát triển của các cháu.

Bà cho rằng, ăn cháo quá lâu, với những hương vị na ná như nhau sẽ khiến trẻ chán, biếng ăn, dẫn đến suy dinh dưỡng, còi cọc. Hơn nữa, việc chỉ ăn các thực phẩm được xay nhuyễn liên tục làm cơ nhai của trẻ không phát triển, khiến các bé khó khăn khi hòa nhập với môi trường nhà trẻ cũng như dễ bị giảm cân giai đoạn mới nhập học.

Theo bà Lâm, nên tập cho trẻ ăn cơm từ khi các bé dưới 2 tuổi – khi trẻ đã mọc được nhiều răng – với cách thức chuyển dần từ ăn cháo sang cơm nát, cơm dẻo, đến cơm thường như người lớn. Để giúp trẻ dễ ăn hơn, cần chế biến đa dạng các loại thức ăn, rau mềm, để bé ăn cùng cơm. Ngoài ra, mẹ có thể tập phản xạ nhai cho con bằng cách cho bé ăn thêm các loại bánh dinh dưỡng, giòn, tan nhanh.

“Nhiều trường hợp các mẹ phàn nàn rằng con không chịu ăn cơm, nhưng khi hỏi tới thì nguyên nhân lại do mẹ chưa biết cách chế biến thức ăn phù hợp. Nhiều người ngại kỳ công, nên người lớn ăn gì, cho trẻ ăn nấy, khiến bé khó nhai, khó nuốt, và sợ cơm”, bà Lâm nói.

Bà cho rằng, ban đầu, người mẹ cần hướng dẫn con cách nhai, có thể biến việc này thành một trò chơi, chẳng hạn: Mẹ xúc thức ăn và chậm rãi nhai, rồi miêu tả cho con biết món ăn ngon, ngọt như thế nào, “dụ” con làm theo, không quát mắng hay giục giã trẻ. Trong thời gian đầu, nếu trẻ tỏ ra không thích ăn cơm hay ăn được ít, mẹ cũng không nên sốt ruột, hãy dần dần mỗi hôm một chút, và nếu sợ không đủ năng lượng cho con, nên nấu thêm cháo cho bé ăn bổ sung, nhưng hãy nhớ cho bé ăn cơm vào lúc đói, và nếu cần thì cho ăn cháo sau.

Học tập kinh nghiệm các bà nội trợ Nhật tập cho con ăn cơm từ khi khoảng một tuổi – thời điểm trẻ rất thích cho đồ vào miệng nhai – gần đây, nhiều bà mẹ Việt cũng áp dụng cho con ăn cơm sớm.

Chị Thành (Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, khi xem trên một diễn đàn chăm sóc trẻ, thấy một mẹ người Việt sống tại Nhật chía sẻ kinh nghiệm cho con ăn cơm từ lúc mới 9 tháng tuổi, chị đã thử áp dụng với bé gái của mình. Khi bé được 11 tháng, thấy con có vẻ lười ăn cháo, chị chuyển sang nấu cơm mềm, hơi ướt và chế biến riêng các món thức ăn mềm, hấp dẫn cho bé. Chị cho cơm và 2-3 loại thức ăn, rau vào một chiếc bát đẹp, nhiều màu sắc rồi cho con ngồi vào ghế ăn. Cứ thế, chị để cho bé được bốc cơm và thức ăn vào miệng, trong khi mẹ ngồi cạnh đút thêm cho con.

“Khi cho con ăn cơm sớm, mẹ cũng phải chịu khó hơn, nghĩ ra nhiều món khác nhau mà bé có thể ăn được. Trộm vía, sau một thời gian thì giờ con mình ăn cơm tốt rồi”, chị Thành chia sẻ.

Về điều này, tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm cho rằng, việc cho trẻ ăn cơm quá sớm cũng không thực sự tốt. “Khi trẻ trên dưới 1 tuổi thì mới có 6-8 răng, chưa thể nhai được cơm và thức ăn nhỏ. Trong khi, khi thực phẩm phải được nhai đủ nhỏ, thì men nước bọt mới phát huy tác dụng cho thức ăn được tiêu hóa tốt khi vào đến dạ dày”, bà Lâm giải thích.